Prawo spółek

Prawo spółek

Prawo spółek

Czym jest prawo spółek?

Pod pojęciem prawa spółek należy rozumieć wszelkie regulacje prawne obejmujące obszar działalności osób fizycznych lub osób prawnych oparte na umowie lub statucie, których celem jest zazwyczaj prowadzenie działalności gospodarczej. W polskim prawie zdefiniowano kilka typów spółek. Główny podział sprowadza się do prostego rozróżnienia na spółki cywilne i spółki handlowe. Te drugie dzielą się na spółki osobowe (spółki jawne, spółki partnerskie, spółki komandytowe, spółki komandytowo-akcyjne) oraz spółki kapitałowe (proste spółki akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne).

Gdzie znajduje się źródło prawa spółek?

Istnieje wiele różnych źródeł prawa spółek, są to przede wszystkim przepisy prawa stanowionego, regulacje umowne tworzone przez strony oraz odpowiednie postanowienia umów międzynarodowych. Do najważniejszych ustaw zalicza się:

  • ustawa z 15.09.2000 r. – Kodeks spółek handlowych
  • ustawa z 23.04.1964 r. – Kodeks cywilny
  • ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
  • ustawa z 28.02.2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze
  • ustawa z 20.08.1997 r. – Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
  • ustawa z 29.09.1994 r. – Ustawa o rachunkowości

Jak wybrać odpowiednią formę prowadzenia działalności?

Kluczową decyzją przy zamiarze rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej jest wybór najlepiej dopasowanej formy. Od niej zależą takie kwestie jak zakres obowiązków oraz osobistej odpowiedzialności za zobowiązania zaciągane przez firmę czy wysokość podatku i okres jego regulowania. Przy wyborze odpowiedniej formy spółki należy wziąć pod uwagę wiele różnych czynników takich jak:

  • rodzaj działalności,
  • formę opodatkowania,
  • skalę działalności,
  • sposoby pozyskiwania kapitału,
  • liczbę wspólników,
  • zakres odpowiedzialności majątkowej za zobowiązania firmy i ryzyka kapitałowego,
  • rodzaj prowadzonej księgowości,
  • możliwości finansowania działalności,
  • zakres kontroli firmy.

Odpowiednio wybrana forma prowadzenia przedsiębiorstwa pozwoli nam uniknąć nadmiernych kosztów podatkowych i doprowadzi do zwiększenia zysku firmy. Kluczowa jest również w kwestii zabezpieczenia majątku w sytuacji pojawiających się strat finansowych.

Możliwości przekształcenia spółek

Pod pojęciem przekształcenia spółki rozumie się zmianę jej statusu prawnego. W wyniku tej operacji nie powstaje nowy podmiot nie dochodzi również do likwidacji. Spółka podlegająca przekształceniu i spółka przekształcona to w gruncie rzeczy ten sam podmiot. Powodem dokonania przekształcenia może być na przykład zmiana jej przedmiotu działalności czy dostosowanie do obowiązujących przepisów.

Co istotne w wyniku przekształcenia nie ulega zmianie NIP oraz REGON. Na podstawie tzw. Zasady kontynuacji spółka przekształcona zachowuje prawa i obowiązki pierwotnej spółki. Celem poinformowania osób trzecich o zmianie formy spółki, jest obowiązek dodawania do nowej nazwy spółki dopisku „dawniej” wraz z wcześniejszą nazwą firmy.

Wszystkie wymienione wcześniej typy spółek mogą ulegać przekształceniu. Spółka cywilna może zostać przekształcona w każdy rodzaj spółki handlowej. Analogicznie każda spółka handlowa może przekształcić się w inny typ spółki handlowej. Niemożliwe jest jednak przekształcenie spółki handlowej w spółkę cywilną.

Różnice między spółkami osobowymi i kapitałowymi:

– Spółki osobowe muszą być utworzone przez minimum dwóch wspólników, zaś w przypadku spółki kapitałowej wspólnik może być jeden.
– Osobista odpowiedzialność wspólników spółki osobowej za jej zobowiązania (w tym również majątkiem osobistym). Wspólnicy spółki kapitałowej odpowiadają tylko wkładem zainwestowanym.
– Niezmienność składu personalnego wspólników w spółkach osobowych (chyba że wspólnicy sami wyłączyli tę zasadę w umowie spółki.). W przypadku spółek kapitałowych skład może ulegać modyfikacjom.
– Umowa w spółkach osobowych oparta jest głównej mierze na relacji między wspólnikami, w spółkach kapitałowym najistotniejszym elementem zawiązania spółki stanowi kapitał;
– Wspólnicy spółek osobowych zazwyczaj prowadzą sprawy spółki osobiście jak również reprezentują je na zewnątrz. W Spółach Kapitałowych powołane są specjalne organy jak zarząd, rada nadzorcza itp.