Blog Firmowy

Czy zakładając startup potrzebujesz prawnika?

⟨⟨ Powrót
Linke Kulicki

Przyznaj szczerze. Czy zadałeś/aś sobie kiedyś takie pytanie? W dobie informacji dostępnych natychmiastowo w Internecie większości przedsiębiorcom wydaje się, że we własnym zakresie mogą rozwiązać swoje problemy natury prawnej. Rzeczywiście, w sieci można znaleźć już całkiem sporo wartościowych treści prawniczych. Co więcej, przecież dzięki najnowszym regulacjom możliwe jest już zakładanie niektórych spółek samodzielnie przez Internet. Po co więc prawnik? W czym będzie lepszy i czy będzie pomocniejszy niż wyszukiwarka internetowa?

No właśnie, czy potrzebujesz?

Czy zakładając startup potrzebujesz prawnika?

Dla nas odpowiedź jest prosta.
Tak, potrzebujesz!
I nie odpowiadamy w ten sposób ze względu na to, że wykonujemy zawód prawnika, ale ze względu na to, że wykonując go niejednokrotnie przekonaliśmy się jakie skutki może mieć brak korzystania z jego usług.

Na początku naszej działalności jeden z klientów powiedział nam, że my jako jego prawnicy co prawda nie zarabiamy dla niego pieniędzy, ale chronimy go przed ich utratą. To jedno zdanie dosyć dobrze podsumowuje rolę prawnika jaką jest ochrona jego klienta. To prawda, prawnik jest kosztem w firmie, i za taki jest niestety najczęściej postrzegany, natomiast jest to niewielki koszt w porównaniu do bezpieczeństwa jakie klient winien dostać w zamian.

Paradoksalnie można więc powiedzieć, że prawnik zarabia. Zmienia się tylko waluta z polskich złotych na „święty spokój”.

Dobry prawnik to taki, którego klient, początkowo nieufnie podchodzący do współpracy z profesjonalnym doradcą, powie, że nie stać go już na to aby nie mieć prawnika.

Jakiego prawnika potrzebuje startup?

Startup nie różni się wiele od tradycyjnych firm. Tak samo istotne znaczenie ma więc formalna strona prowadzenia działalności gospodarczej. To co jest ważne przy prowadzeniu innowacyjnej firmy to duża elastyczność, ciągła nauka i nieustanne dopasowywanie się do potrzeb klientów. Taki też powinien być prawnik, w szczególności prawnik dla startupu.

Poniżej przedstawiamy Wam podstawowe kwestie, z którymi najprawdopodobniej zmierzysz się na początku prowadzenia swojej firmy. Warto w jakimś stopniu skorzystać przy nich z fachowej pomocy.

  • Wybór odpowiedniej formy prowadzenia działalności gospodarczej;
  • Rejestracja spółki;
  • Przygotowanie regulaminu sklepu/serwisu internetowego;
  • Obsługa korporacyjna spółki. Każdy uważa, że da radę zrobić to samemu do momentu aż dostanie z sądu zwrot wniosku o rejestrację zmian w rejestrze przedsiębiorców;
  • Przygotowanie dokumentacji związanej z ochroną danych osobowych;
  • Przygotowanie umów z partnerami biznesowymi. Warto zrobić je raz a dobrze;
  • Ochrona własności intelektualnej firmy;
  • Przedsądowe i sądowe dochodzenie należności;
  • Negocjacje podczas procesu inwestycyjnego z funduszem VC lub aniołem biznesu.

Co z całą pewnością dasz radę zrobić sam?

  • rejestracja jednoosobowej działalności gospodarczej,
  • rejestracja zbiorów danych osobowych – wystarczy wypełnić internetowy formularz.

Na co więc powinno się zwracać uwagę przy szukaniu odpowiedniej osoby? Poniżej znajdziecie listę najważniejszych kwestii jakie trzeba koniecznie wziąć pod uwagę przy wyborze prawnik dla startupu.

Znajomość rynku

Człowiek od wszystkiego najprawdopodobniej nic nie zrobi w stu procentach dobrze. Podobnie jest z prawnikami. Znajdziecie wiele kancelarii, które specjalizują się w kompleksowej obsłudze firm działających na wszelkich możliwych rynkach, na każdym etapie ich rozwoju, oraz w każdej dziedzinie prawa. Powinno to być pierwszy znak ostrzegawczy przy wyborze prawnika. Jeśli szukacie wśród mniejszych firm prawniczych, a takich jest zdecydowana większość na rynku, to obsługa od A do Z jest praktycznie niemożliwa. Szukaj więc wśród firm, które stawiają na interesującą Cię specjalizację. Jeśli ktoś specjalizuje się w prawie karnym, to być może będzie umiał zarejestrować spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, ale z dużą dozą prawdopodobieństwa nie będzie wiedział o co chodzi z konwersją pożyczki na kapitał zakładowy i dlaczego to jest fajne rozwiązanie. Może okazać się, że najrozsądniejszym rozwiązaniem będzie powierzenie swojej firmy większej ilości prawników – innemu w przypadku prawa spółek handlowych oraz innemu w zakresie prawa podatkowego.

Jak sprawdzić czy prawnik zna branżę, w której działacie lub zamierzacie działać?
W zasadzie należy zrobić tylko trzy rzeczy:

  • sprawdzić jakiego rodzaju klienci przeważają w portfolio danej firmy prawniczej – zazwyczaj takie informacje znajdziemy na stronie internetowej;
  • zapytać kilku klientów o ich opinię dotychczasowej współpracy z prawnikiem;
  • sprawdzić czy prawnik aktywnie działa w interesującym Cię środowisku branżowym.

Jeśli więc prowadzisz innowacyjny startup sprawdź jakich klientów z tej branży obsługuje wybrany przez Ciebie prawnik. Dzięki temu unikniesz tłumaczenia czym różni się SaaS od marketplace lub front end od back end’u. Być może uznasz, że to bardzo proste i śmieszne przykłady ale swoboda w komunikacji na tym poziomie pozwoli Ci w klarowny sposób przedstawić swój biznes prawnikowi. Co więcej, on to zrozumie i będzie potrafił Ci profesjonalnie doradzić bo przechodził to już niejednokrotnie z innymi firmami.

Jeżeli chcesz prowadzić zwykły sklep internetowy bez większych fajerwerków zwróć uwagę czy prawnik obsługiwał już wcześniej jakiś. Jeśli nie bardzo prawdopodobne, że regulamin który napisze nie będzie różnił się dużo od tego ściągniętego z Internetu. Jeśli natomiast pomagał już w rozwoju tego typu firmy to z pewnością będzie potrafił wytłumaczyć Ci dlaczego posłużenie się wzorem regulaminu nie zawsze jest dobrym pomysłem oraz co to są tzw. klauzule abuzywne, których aktualnie jest dokładnie 6209.

Jeśli prowadzisz tradycyjny biznes warto poszukać prawnika, który będzie miał pojęcie o tym jak uregulować współpracę z dystrybutorami, napisze dobrą umowę o pracę lub umowę zlecenia, a także będzie wiedział jakie ryzyka prawne mogą czyhać na przedsiębiorcę zajmującym się produkcją .

Elastyczność prawnika

Jak już wspomnieliśmy wcześniej prawnik powinien być elastyczny. Wiemy, teraz każdy jest elastyczny, każdy to podkreśla. Dlatego to słowo straciło trochę na znaczeniu, szczególnie w branży prawniczej. Jednak jeśli raz spotkasz prawdziwie elastycznego prawnika będziesz wiedział/a o co nam chodzi. Jak więc go rozpoznać?

  • Elastyczny prawnik będzie chciał poznać twój biznes. Będzie dopytywał i drążył temat. Nawet jak nie zrozumie od razu o czym mówisz to poświęci swój czas i bez gwarancji jakiegokolwiek wynagrodzenia pozna specyfikę Twojej firmy.
  • Elastyczny prawnik będzie otwarty w kwestii modelu jego wynagradzania. Niestety większość prawników jest bardzo sztywna w tym temacie. Częstą praktyką jest pobieranie wynagrodzenia już od pierwszego spotkania. O szczegółach przeczytasz poniżej.
  • Elastyczny prawnik będzie umiał powiedzieć, że czegoś nie potrzebujesz, mimo że zarobiłby na wykonaniu tego zlecenia. To jeden z ważniejszych znaków, że prawnikowi zależy na długotrwałej i zdrowej współpracy z klientem a nie tylko na stanie swojego konta.
  • Elastyczny prawnik, będzie potrafił przyznać się do błędu. Tak, prawnik też człowiek i popełnia błędy. Jeśli znajdziesz takiego, który przyzna się, przeprosi i naprawi swój błąd to już nigdy z niego nie rezygnuj. Masz pewność, że podobnego błędu już nigdy nie popełni i na przyszłość będzie starał się dwa razy bardziej.
  • Elastyczny prawnik nie mówi, że czegoś nie da się zrobić. On szuka rozwiązania.

Słuchanie klienta

Prawnicy często myślą, że wiedzą najlepiej. Często zdarza się też tak, że proponują swoim klientom rozwiązania prawne, do których się przyzwyczaili. Nie muszą one być oczywiście złe. Natomiast po całkowitym wysłuchaniu klienta i zrozumieniu jego potrzeb my – prawnicy przypominamy sobie o innych, mniej oczywistych ale lepszych rozwiązaniach. Jeśli prawnik Cię słucha to dobry znak. Chce, aby twój problem został rozwiązany w optymalny sposób.

Szybkość działania i dostępność

Zdajemy sobie sprawę, że to truizm. Jednak nie zawsze jest to standard. Zwracajcie na to uwagę.

Znajomość prawa

Ta cecha dobrego prawnika umyślnie została przez nas wskazana na samym końcu. Z jednej strony to właśnie znajomości prawa oczekuje potencjalny klient od profesjonalisty. Z własnego doświadczenia jednak wiemy, że sama znajomość regulacji prawnych i recytacja z pamięci przepisów na nic się nie zda jeśli prawnik nie posiada wszystkich ww. atrybutów. Będzie tylko dobrym rzemieślnikiem. Z pewnością nie będzie dobrym doradcą.

Znajomość prawa oczywiście jest niezbędna. Nie oceniajcie jednak prawnika po tym czy potrafi z głowy wymieniać konkretne numery artykułów. Ważne, żeby wiedział gdzie i jak szukać i umiał je dobrze zinterpretować i zastosować. Tego nas uczą na studiach. Dzięki temu właśnie prawnik będzie lepszy niż wyszukiwarka internetowa.

Jak rozliczają się prawnicy startupów?

Kwestia ta nie jest skomplikowana. Na rynku funkcjonują cztery podstawowe modele dokonywania rozliczeń między prawnikami a ich klientami:

  • rozliczenie godzinowe – w przypadku gdy macie pojedyncze zlecenie lub gdy nie da się z góry oszacować czasu niezbędnego do jego wykonania, najprawdopodobniej prawnik zaproponuje wam właśnie ten model rozliczenia. Dobrym przykładem może być przygotowanie projektu złożonej umowy współpracy z partnerem handlowym lub regulaminu serwisu internetowego ze skomplikowanym modelem biznesowym. Stawki są bardzo różne. Zaczynają się od około 100 złotych za godzinę. Górnego limitu w zasadzie nie ma. Warto więc przed wybraniem konkretnego prawnika zrobić dokładniejsze rozeznanie rynkowe. Jak sami z pewnością się domyślacie taki sposób rozliczenia jest dla prawnika najbardziej pożądany; ☺
  • rozliczenie ryczałtowe – w przypadku standardowych i powtarzalnych zleceń prawnicy niekiedy proponują rozliczenie ryczałtowe. Klient z góry wie ile zapłaci. Wynika to z tego, że prawnik jest w stanie oszacować czas potrzebny mu na wykonanie zadania. Jest to najlepsza opcja dla Ciebie jako klienta.
  • rozliczenie abonamentowe – w przypadku gdy wraz z rozwojem firmy zauważasz konieczność regularnego korzystania z usług prawnika warto zapytać o możliwość wykupienia miesięcznego abonamentu obejmującego określoną liczbę godzin do wykorzystania. Jest to dobre rozwiązanie zarówno dla prawnika jak i dla klienta. Prawnik ma pewność stałego miesięcznego przychodu, klient zaś w zamian otrzymują niższą cenę w przeliczeniu na jedną godzinę. Są to oszczędności od około 10 do 30 procent.
  • success fee – jest to model rozliczenia uzależniony od wyniku. Success fee zazwyczaj ustalane jest jako procentowa część od danego wyniku lub też wręcz jako konkretna kwota wypłacana dopiero po osiągnięciu oczekiwanego przez klienta rezultatu. Taki model wynagradzania ma sens np. w przypadkach spraw sądowych. Z uwagi na obowiązujące przepisy prawne dotyczące profesjonalnych prawników, success fee nie może stanowić jedynego wynagrodzenia za wykonanie danego zlecenia. Może to być jedynie uzupełnienie.

W czym powinien pomóc prawnik startupów?

Skoro niemal wszystko można znaleźć w Internecie to w czym tak właściwie pomoc prawnika jest niezbędna. W naszej pracy spotykamy się z osobami, które przychodzą dosłownie ze wszystkimi sprawami formalnymi jak i takimi, które radzą się dopiero w sprawach większego kalibru. Jeśli miałeś/aś wcześniej doświadczenie w pracy z dokumentami być może nie będziesz miał/a problemu z przygotowaniem najprostszej umowy zlecenia. Natomiast jeżeli tego typu sprawy były Ci wcześniej obce warto chociażby krótko skonsultować sprawę z prawnikiem.

Jeśli nie chcesz od razu korzystać z doradztwa prawnego możesz spróbować przygotować interesujący Cię dokument samodzielnie i skonsultować z prawnikiem efekt swojej pracy. Musisz jednak pamiętać, że niekiedy poprawianie gotowego dokumentu bywa bardziej czasochłonne niż sporządzenie go od nowa.

Poniżej przedstawiamy Wam podstawowe kwestie, z którymi najprawdopodobniej zmierzysz się na początku prowadzenia swojej firmy. Warto w jakimś stopniu skorzystać przy nich z fachowej pomocy.

  • Wybór odpowiedniej formy prowadzenia działalności gospodarczej;
  • Rejestracja spółki;
  • Przygotowanie regulaminu sklepu/serwisu internetowego;
  • Obsługa korporacyjna spółki. Każdy uważa, że da radę zrobić to samemu do momentu aż dostanie z sądu zwrot wniosku o rejestrację zmian w rejestrze przedsiębiorców;
  • Przygotowanie dokumentacji związanej z ochroną danych osobowych;
  • Przygotowanie umów z partnerami biznesowymi. Warto zrobić je raz a dobrze;
  • Ochrona własności intelektualnej firmy;
  • Przedsądowe i sądowe dochodzenie należności;
  • Negocjacje podczas procesu inwestycyjnego z funduszem VC lub aniołem biznesu.

Co z całą pewnością dasz radę zrobić sam?

  • rejestracja jednoosobowej działalności gospodarczej,
  • rejestracja zbiorów danych osobowych – wystarczy wypełnić internetowy formularz.